dalej »»
Znajduje się na terenie niewielkiej wioski WDZYDZE KISZEWSKIE, którą odkrył i rozsławił miejscowy nauczyciel Izydor Gulgo-wski po objęciu tu w 1898 r. posady i podjęciu badań etnograficznych nad kaszubszczyzną. Rezultatem było urządzenie i otwarcie w 1906 r. Muzeum – Chaty Kaszubskiej, jednego z najstarszych skansenów na ziemiach polskich. Naturalnym skansenem była wówczas cala wieś Wdzydze Kiszewskie z ich sądziwymi checzami, kulturą ludową, zwyczajami i obyczajami mieszkańców. Jeszcze dziś zobaczyć tam można kilka zabytkowych zagród z XIX w. Niezastąpioną pomocnicę miał Gulgowski w swojej żonie Teodorze, malarce i miłośniczce folkloru m.in. twórczyni odrębnej szkoty haftu kaszubskiego, do dzisiaj uprawianego przez jej uczennice i kolejne pokolenia kobiet.
Kaszubski Park Etnograficzny
Jastarnia
dalej »»
Od 1972 r. miasto na Mierzei Helskiej, spełniające funkcje ośrodka rybackiego oraz kąpieliska morskiego. Zajmuje ono obszar o pow. 8 km2 i liczy około 4 tys. mieszkańców. W jego porcie znajduje się przystań „Żeglugi Gdańskiej” oraz baza żeglarska. W granicach Jastarni leżą osady rybackie Kuźnica i Bór oraz międzywojenne kąpielisko Jurata. Na wydmie nadmorskiej w pobliżu wznosi się na wysokość 13,3 m latarnia morska, ustawiona w 1950 r. na miejscu starszej z 1939 r. Do rozwoju Jastarni i przekształcenia się tej mało znanej wioski rybackiej w rojne kąpielisko najbardziej przyczyniło się wybudowanie w 1922 r. linii kolejowej z Pucka do Helu oraz drogi bitej, którą zastąpiła po ostatniej wojnie jezdnia o nawierzchni bitumicznej.
Hel
dalej »»
Hel jest niewielkim (ok. 4700 mieszkańców) miasteczkiem, odwiedzanym corocznie przez setki tysięcy turystów z całego kraju. Wabi ich zapewne frapujące położenie tej prastarej osady na cyplu Mierzei Helskiej i atrakcyjna podróż statkiem przez Zatokę Gdańską. Ptynącym z przystani przy sopockim molo lub z Gdańska czy Gdyni pasażerom wydaje się, że widoczne z dala zabudowania Helu wyrastają wprost z wody. Złudzenie to, potraktowane jako przenośnia, przypomina, że osada rzeczywiście wyrosła z wody, z uprawy morza przez rybaków osiadłych tutaj przed wiekami, i do dzisiaj stanowiących podstawową gospodarczo grupę mieszkańców osady.
Grota w Mechowie
dalej »»
Niezwykle pięknie wśród lasów i wzniesień morenowych (9 km na zach. od Pucka) położona wieś Mechowo znana jest od 1300 r., kiedy to zakupili ją cystersi oliwscy od rycerza Radzisława z Darzlubia. Pamiątką po nich jest ładny barokowy kościół o konstrukcji szkieletowej, malowniczo usytuowany na wzniesieniu, pośród grupy starych drzew. Zbudowano go w 1742 r” zapewne na miejscu starszego. Jego interesujące wyposażenie, głównie barokowe i rokokowe, pochodzi z XVI—XVIII w. W okresie pruskiego ucisku narodowego było Mechowo żywotnym ośrodkiem polskości.
Kartuzy
dalej »»
Pośrodku wielkiego kompleksu leśnego, porastającego wzniesienia morenowe, których wysokość dochodzi do 265,5 m n.p.m. rozbudowało się nad jeziorami malownicze, tonące w zieleni i odznaczające się schludnością niewielkie miasto Kartuzy. Liczy ono około 12 000 mieszkańców, głównie Kaszubów. Jako miejscowość par exce//ence turystyczna i letniskowa znana była już w 2 poł. XIX w., a szczególnie w okresie międzywojennym. Współcześnie również zjawiają się w Kartuzach istne pielgrzymki turystów, by zachłysnąć się kaszubszczyzną, reprezentowaną przez miejscowe muzeum, Zespół Pieśni i Tańca „Kaszuby”, oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, zakład ceramiczny (d. J. Kazimierczaka, obecnie „Cepelii”, a nawet gospodę „Kaszubską” z wystrojem regionalnym. Również i miłośnicy zabytków, przyrody i piękna krajobrazowego oraz historii mogą przeżyć w Kartuzach prawdziwe uczty duchowe, zwiedzając zachowane obiekty z zespołu klasztornego kartuzów, wędrując wzdłuż Jez. Klasztornego przez legendarny „Gaj Świętopełka”, oglądając przedziwne kształty sędziwych lip i zaznajamiając się z rezerwatem bukowym i śladami grodu na Górze Zamkowej czy ruinami XVII-wiecznej kaplicy, wzniesionej przez zakonników na tajemniczej wyniosłości w celu odstraszenia czarownic, święcących tam swoje upiorne sabaty.
Grabiny – Zameczek
dalej »»
Tak nazywa się dawna forteczka i majątek, obecnie państwowy, leżący pośrodku Żuław Gdańskich, około 9 km na wschód od Pruszcza Gdańskiego. Zabudowania jego usytuowane są w sąsiedztwie rzeki Motławy i ujścia do niej Kłodawy, która jest starym kanałem, wybudowanym w XIV w. w celu doprowadzenia wody do fosy zamkowej i młyna zbożowego. Woda tego kanału przepływała niegdyś (przez urządzenie w postaci wielkiej skrzyni z grubych drewnianych desek) nad korytem nisko położonej Motławy i wypełniała fosę, a opuszczając ją spadała na koła młyńskie. Urządzenie to, znane ze starych fotografii, nie istnieje. Omawiając położenie majątku, wspomnieć trzeba o istniejącej opodal „górze”, której wierzchołek znajduje się na wysokości 14,6 m n.p.m., stanowiąc kulminajcę całego terenu delty Wisły. Wzniesienie to nazwane zostało „wyspą plejstoceńską”, gdyż jest utworem geologicznym, powstałym w plejstocenie, czyli okresie lodowcowym i wyłania się z późniejszych osadów, naniesionych przez wody wiślane. Tej osobliwości geologicznej towarzyszy jeszcze w Grabinach-Zameczku przyrodnicza, w postaci jedynego na Żuławach parku, w którym rośnie sędziwy, około 27-metrowy 500-letni dąb o obwodzie wynoszącym około 7 m.